| | -
محمد باقرزاده متخلص به بی ریا از فعالان جریان کمونیستی در ایران بود که چندی در باکو زندگی کرده و در آغاز جنگ جهانی نخست به ایران بازگشته بود. وی پس از اشغال ایران از سوی نیروهای شوروی و تشکیل فرقه دموکرات که با دستور استالین کنشی شد، به سمت کذایی وزارت فرهنگ رسید. ظاهرا از آنجایی که بی ریا صرفا دستی در چامه و چامه سرایی داشت به این سمت گمارده شد. پس از برونرفت نیروهای شوروی از شمال ایران و خیزش مردم آذربایجان علیه عمال فرقه دموکرات ، بی ریا نیز مانند دیگر رهبران فرقه گریز را بر ماندن ترجیح داد و به شوروی گریخت. در این میان بی ریا بسیار زودتر از دیگران به کژراهه ای که پیموده بودند پی برد و گزیر(تصمیم) به بازگشت گرفت. به همین منظور چندین بار با سفارت ایران در باکو تماس گرفت و در نهایت به شوند رفت و آمدهای چندباره به این برزن از سوی ک.گ.ب به جرم جاسوسی برای ایران بازداشت و بارها به نقاط مختلف از جمله سیبری تبعید شد.
او در این مدت چامه های بسیاری در ویژه هر آنچه که به ایران پیونددار می شد سرود. عنایت الله رضا در خاطرات خود می گوید: بی ریا حتی در وصف شاه نیز چامه هایی به ترکی سروده بود.
چامه های جوانی و پیری بی ریا واگردانی های (تفاوت های) بسیاری داشتند. وی در جوانی چامه های کمونستی و قوم گرایانه می سرود ولی در پیری چامه هایی در مدح پیامبر اسلام ، میهن و... با بن مایه های دینی سرود. مجموعه چامه های بی ریا سپس از سوی «یحیی شیدا» با زیرسخن «وطن سوزلری» از سویتوسط انتشارات ارک در تبریز منتشر گردید.. بی ریا که از گذشته کمونیستی و قوم گرایانه خود پشیمان بود چامه های دینی بسیاری دارد. از آن جمله می توان اشاره کرد به :
منم بنده حضرت کبریا
محمد(ص) دی پیغمبریم مصطفی
کتابیمدی قرآن پروردگار
کی حکمیله دنیا اولوب برقرار
بیرینجی امام دی زوج بتول
علی شاه مردان وصی رسول... و الخ
چامه بالا جزو چامه هایی است که در زمان اقامت در شوروی سروده شده بود. وی پس از بازگشت به ایران نیز بن مایه های دینی را در چامه خود ادامه داد. از آن جمله چامه ای با نام «غدیر بایرامی» :
یئنه گلدی غدیر خم، آقا یا علی آقا یا علی
شاد اولوبدو یکسره پارس و رم، آقا یا علی آقا یا علی
نه قدر دوام ائده روزگار، قالاجاق مروتی یادگار
ای اولان خلافته افتخار، آقا یا علی آقا یا علی ... و الخ
بی ریا در سال 1360 پس از سال ها به تهران رهنوردی می کند و چامه ای با این مضمون می سراید :
با خیرام هر یانات طبیعت گولور
فضای عشقده حقیقت گولور
اسلام اهلی گولور شریعت گولور
تهران دیارینا قوناق گلمیشم...
یاشاسین بی ریا وطنیم ایران
وار اولسون مرکزی سویملی تهران
الیمده بی عضا، جیبیمده قرآن
تهران دیارنا قوناق گلمیشم
پیشنه سرایش چامه های میهنی بی ریا نیز به دوران اقامت در شوروی باز می گردد. وی در چامه ای با زیرسخن «منی قویما قالیم حسرت ایران» که در شهر شاماخی سروده بود به این حسرت دیدار میهن می پردازد :
باشینا دوندوم شیروان گوزلی
آی قیز! هایاندادیر تبریزن یولو؟
بیر گوزل گورمه دیم سندن مزه لی
آی قیز! هایاندادیر تبریزین یولو؟
دارایین ساچلی، سالمیسان یانا
غم گورمه سین سنی بسله ین آنا
منی قویما قالیم حسرت «ایرانا»
آی قیز! هایاندادیر تبریزین یولو؟
سنده سوروشاسی، خبر آلاسی
گورونمور، گوزومه شیروان قالاسی
او در این مدت چامه های بسیاری در ویژه هر آنچه که به ایران پیونددار می شد سرود. عنایت الله رضا در خاطرات خود می گوید: بی ریا حتی در وصف شاه نیز چامه هایی به ترکی سروده بود.
چامه های جوانی و پیری بی ریا واگردانی های (تفاوت های) بسیاری داشتند. وی در جوانی چامه های کمونستی و قوم گرایانه می سرود ولی در پیری چامه هایی در مدح پیامبر اسلام ، میهن و... با بن مایه های دینی سرود. مجموعه چامه های بی ریا سپس از سوی «یحیی شیدا» با زیرسخن «وطن سوزلری» از سویتوسط انتشارات ارک در تبریز منتشر گردید.. بی ریا که از گذشته کمونیستی و قوم گرایانه خود پشیمان بود چامه های دینی بسیاری دارد. از آن جمله می توان اشاره کرد به :
منم بنده حضرت کبریا
محمد(ص) دی پیغمبریم مصطفی
کتابیمدی قرآن پروردگار
کی حکمیله دنیا اولوب برقرار
بیرینجی امام دی زوج بتول
علی شاه مردان وصی رسول... و الخ
چامه بالا جزو چامه هایی است که در زمان اقامت در شوروی سروده شده بود. وی پس از بازگشت به ایران نیز بن مایه های دینی را در چامه خود ادامه داد. از آن جمله چامه ای با نام «غدیر بایرامی» :
یئنه گلدی غدیر خم، آقا یا علی آقا یا علی
شاد اولوبدو یکسره پارس و رم، آقا یا علی آقا یا علی
نه قدر دوام ائده روزگار، قالاجاق مروتی یادگار
ای اولان خلافته افتخار، آقا یا علی آقا یا علی ... و الخ
بی ریا در سال 1360 پس از سال ها به تهران رهنوردی می کند و چامه ای با این مضمون می سراید :
با خیرام هر یانات طبیعت گولور
فضای عشقده حقیقت گولور
اسلام اهلی گولور شریعت گولور
تهران دیارینا قوناق گلمیشم...
یاشاسین بی ریا وطنیم ایران
وار اولسون مرکزی سویملی تهران
الیمده بی عضا، جیبیمده قرآن
تهران دیارنا قوناق گلمیشم
پیشنه سرایش چامه های میهنی بی ریا نیز به دوران اقامت در شوروی باز می گردد. وی در چامه ای با زیرسخن «منی قویما قالیم حسرت ایران» که در شهر شاماخی سروده بود به این حسرت دیدار میهن می پردازد :
باشینا دوندوم شیروان گوزلی
آی قیز! هایاندادیر تبریزن یولو؟
بیر گوزل گورمه دیم سندن مزه لی
آی قیز! هایاندادیر تبریزین یولو؟
دارایین ساچلی، سالمیسان یانا
غم گورمه سین سنی بسله ین آنا
منی قویما قالیم حسرت «ایرانا»
آی قیز! هایاندادیر تبریزین یولو؟
سنده سوروشاسی، خبر آلاسی
گورونمور، گوزومه شیروان قالاسی
شاماخی گوزلی ، جیران بالاسی
آی قیز هایاندادیر تبریزین یولو؟
باغریمی یاندیریب، یاخیندی هجران
هله باشیمدادی هوای «ایران»
آی قیز! هایاندادیر تبریزین یولو؟
این وبگاه با پرهیز از هرگونه پرسمان های سیاسی ، تنها به پرسمان های تاریخی ، فراهمادی و فرهنگی می پردازد و نه به پرسمان های سیاسی اندر می شود و نه دلبستگی ای به اندر شدن به آن دارد. سیاست و کارهای سیاسی کار ما نیست.