محمد پروین گنابادی
۱۸ بهمن ۱۲۸۲ محمد پروين گنابادی در گناباد ، در نیمروز خراسان زاده شد: "آرزو دارم ای نواده من / كه كنی حفظ كيش و آيينم / دانش و مردمی بياموزی / تا كه ياران كنند تحسينم".
پدر او دین مرد بود:
"من مقدمات را تا شش هفت سالگی پيش پدر خواندم . در كاخك يك دانش آموزستان کهن بود كه گاهی به آنجا میرفتم . نزدیک به يك سال هم در دانش آموزستان حبيبيه در فردوس تحصيل كردم و پس از آن در شهر قائن يك سالی بودم و در چهارده سالگی به مشهد آمدم . شش، هفت سالی محصل آموزستان فاضل خان بودم و سپس هم رفتم به حوزه مرحوم اديب نيشابوری". از برای دلبستگی به زادگاهش ، "گنابادی" را به نام خانوادگيش افزود و نام "پروين" را تخلص چامهاش كرد. 16 ساله بود كه در مشهد فعاليتهای سياسی را آغاز و از باورهای مذهبی فاصله گرفت و در مشهد به "حزب اجتماعيون" پيوست. 20 ساله بود كه پس از شاگردی اديب نيشابوری در آموزستان احمدی آموزاندن را آغاز كرد . فرانسه و انگليسی آموخت و ۱۵ سال آموزگار دبيرستانها بود و روزنامه هم منتشر میكرد. 40 ساله بود كه نماينده مردم سبزوار در مجلس شورای ملی شد و به هموندی فراکسیون حزب توده در آمد. از سال ۱۳۲۵ از سياست به کلی كناره گرفت و تمام توش و توان خود را بر کارهای فرهنگی كرد. 46 ساله بود كه با علی اكبر دهخدا آشنا و همكار شد ، در نگارش و نظارت بر كتابهای آموزه ای نگار برجسته داشت و آثار ماندگاری مانند"خودآموز املا" يا "خودآموز انشا" به چاپ رساند كه از كارهای پيشگام در نشر كتابهای آموزشی به شمار میروند . به سبب موشكافی ویژهای كه در زبان ، ساخت واژگان و نثرنویسی داشت از او آثاری با باریک بینی بسيار ، مانند "دستور زبان جامع فارسی"، "شيوه نگارش" و "فن مناظره" مانده است:
"هرچه ملتی بشتابتر و جاندارتر به سوی پيشرفت گام بردارد ، به همان نسبت زبان آن قوم نيز بيشتر تغيير میيابد و در آن تحول روی میدهد".
چندی سخت هوادار و پيگير تغيير خط فارسی به لاتين بود:
"بعدها ديدم كه اين كار سودی ندارد و باورم سست شد . خط فارسی هم اگر با متدهای صحيحی تدوين شود اشكالاتی را كه در گذشته داشت ، نخواهد داشت و اگر هم باشد ، آنچنان نيست كه ارزش تغيير خط را داشته باشد".
۵۴ ساله بود كه کتاب پراهمیت "مقدمه ابن خلدون" را از تازی به فارسی برگرداند . 73 ساله بود كه دانشگاه تهران به پاس شناسايی و شناساندن انديشمندان ايرانی و اسلامی به او دكترای افتخاری داد . محمد پروين گنابادی در ۷۵ سالگی در تهران درگذشت.
سرچشمه :
https://p.dw.com/p/3oyaj
این وبگاه با پرهیز از هرگونه پرسمان های سیاسی ، تنها به پرسمان های تاریخی ، فراهمادی و فرهنگی می پردازد و نه به پرسمان های سیاسی اندر می شود و نه دلبستگی ای به اندر شدن به آن دارد. سیاست و کارهای سیاسی کار ما نیست.