بزرگ علوی
۲۸ بهمن ۱۳۷۵ بزرگ علوی در برلین درگذشت : «هیچکس ادعا نمیکند دموکراسی در کشورهای اروپایی و آمریکایی ایدهآل است اما تا به امروز این بهترین گونه کشورداری است».
بزرگ علوی در سال ۱۲۸۲ در تهران زاده شد . پدرش کارمند دولت و چندی وابسته بازرگانی سفارت ایران در برلین بود : «این چیست که من در فلان سال به دنیا آمدم ؟ من باید بگویم : توی هشتی خانه ما صدای توپ میآمد و دایه من ، مرا در آغوش گرفته بود و میگفت دارند مجلس را توپباران میکنند . باید روشن کنم چه اتفاقاتی در آن سالها افتاده».
۱۷ ساله بود که با پدرش به آلمان رفت و در آنجا دانش های تربیتی خواند : «با شور شگفتانگیزی شاهکارهای جهان را میبلعیدم . زبانزد دوستان بود که "جنایت و مکافات" را در یک شبانهروز خوانده . شاید هیچیک از آثار ادبی مانند "جنگ و صلح" تولستوی در طرز اندیشیدن من مؤثر نبوده باشد».
۲۵ ساله بود که به ایران بازگشت و در شیراز و تهران آموزگار زبان آلمانی در هنرستانهای صنعتی شد و چند اثر ادبی مانند "دوشیزه اورلآن" شیلر و "حماسه ملی ایران" اثر تئودور نولدکه را به فارسی برگرداند : «دو تن مرا از قطبی به قطبی میبردند : من نه خود را شایسته میدانستم که به پای صادق هدایت برجهم و نه از مخاطرات سیاست که تقی ارانی مرا به آن میکشاند آگاه بودم».
۳۸ ساله بود که پس از چهار سال از زندان آزاد شد و دیدهها و آروین های خود را به داستان و گزارش در آثاری مانند "۵۳ نفر"، "ورقپارههای زندان" و "نامهها" به چاپ رساند. 48 ساله بود که ماندگارترین رمانش "چشمهایش" را منتشر کرد که به تلویح زندگی در روزگار خودکامگی رضاشاه را به تصویر کشیده است . او در بیشتر داستانهایش با گنجاندن یک ترفند کارآگاهی خواننده را تا آخر داستان با خود میکشاند : «نویسندگی کار آسانی نبود . از هرجا بیزار میشدم ، به نویسندگی پناه میبردم». 50 ساله بود که برای دریافت جایزه "کمیته جهانی آشتی" که به کشورهای سوسیالیستی بربسته میشد ، به پراگ رفت و چون هموند حزب توده بود دیگر نتوانست پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به ایران بازگردد . پس به برلین خاوری رفت و نخستین نویسنده ایرانی بود که به زبان آلمانی داستان "دیوار سفید" را نوشت که تصویر تهران پس از کودتای ۱۳۳۲ است . او چند اثر فراهمادی و ادبی مانند "ایران کشور گل و بلبل" و تاریخ تحول ادبیات نوین ایران" را به چاپ رساند و بخش ایرانشناسی دانشگاه هومبولت برلین را گشود و در شناساندن فرهنگ و ادب ایران به انجمن آلمان نگار برجستهای داشت . بزرگ علوی در ۹۳ سالگی در برلین درگذشت.
سرچشمه:
https://p.dw.com/p/3pMPM
این وبگاه با پرهیز از هرگونه پرسمان های سیاسی ، تنها به پرسمان های تاریخی ، فراهمادی و فرهنگی می پردازد و نه به پرسمان های سیاسی اندر می شود و نه دلبستگی ای به اندر شدن به آن دارد. سیاست و کارهای سیاسی کار ما نیست.