یاشار تبریزلی
اورارتو نام تمدني است که در باختر آذربايجان امروز ، خاور آناتولي و اپاختر کردستان کنونی و از کرانه 1500 سال پیش از ميلاد ، تا ششصد پیش از ميلاد بر میانبند(منطقه) فرمان می رانند . در ترجمه بابلي نپشته بيستون ، نام اين تیره، اوراشتو آمدهاست . هرودوت تاريخدان يوناني آنان را آلاروديان ناميده و از آنان بخشی از سپاهيان ایرانی خشايارشا در لشکرکشي به يونان نام برده است.
جای آنها
سرچشمه دولت اورارتو گرداگرد درياچه وان بود و پايتخت آنان شهر توشيه در ساحل خاوری اين درياچه جای داشت. بيشتر آگاهی ما از تمدن اورارتو ، از نوشتههاي آشوري است . نیرومندی اورارتو آنها را توانا به در اختيار گرفتن بازرگانی قفقاز و حوزه گرداگرد درياي کاسپین ميکردهاست . شهرهاي اورارتو معماري ویژه و شاهانهاي دارند که مانده برخی از آنها در اپاختر کردستان کنونی ، داستانگر پيشرفته بودن آن و هَنایش(تأثير) بر معماري ماد و هخامنشي ميکند . زبان اورارتو شاید از زبانهاي «هوراني» بوده (که از زبانهاي مرده ، قفقازي است). پادشاهان اورارتو در زمان سستی آشور ، با گسترش حوزه نیرومندی خود به اپاختر میانرودان و خاور سوريه ، عملاً تپش بازرگانی در میانبند آناتولي و میانرودان را در دست گرفتند و نیرو گيري آنها تا کرانه ای سبب کاهش نیرومندی امپراتوري جنگجوي«هيتي» در مرکز آناتولي شد . واژه اورارتو، ريشه نام کوه آرارات است.
شاهی اورارتو پس از سالها جنگ و همچشمی با آشور ، پس از آفند كيمري ها ، در هَنای(اثر) آفند دیگر تیره ايراني « سكاها » در سده ششم پیش از ميلاد از میان رفت و مانده آن، به زير نیروی مادها در آمد.
این وبگاه با پرهیز از هرگونه پرسمان های سیاسی ، تنها به پرسمان های تاریخی ، فراهمادی و فرهنگی می پردازد و نه به پرسمان های سیاسی اندر می شود و نه دلبستگی ای به اندر شدن به آن دارد. سیاست و کارهای سیاسی کار ما نیست.